Algemeen gebruik

In 2005 werd de ‘Braillestandaard voor algemeen gebruik in het Nederlandse taalgebied’ vastgesteld in opdracht van de Federatie Slechtzienden- en Blindenbelang (nu: de Oogvereniging) en de Belgische Confederatie voor Blinden en Slechtzienden (BCBS).

Wat is ‘algemeen gebruik’?

De braillestandaard voor ‘algemeen gebruik’ moet de braillelezer in staat stellen om ‘algemene’ lectuur en literatuur (kranten en tijdschriften, romans, brieven, e-mailadressen, het weerbericht (enz.)) te lezen in de vorm van op papier gedrukt 6-punts braille.

 

Wat wordt in de standaard voor algemeen gebruik gedefinieerd?

De algemene standaard bevat alleen de meest voorkomende ‘alledaagse’ symbolen, zoals het gradenteken, de plus en min en het keer-  en gedeeld-doorteken. Voor dit laatste zijn zelfs meerdere tekens, zodat de braillelezer weet, hoe de breuk in het oorspronkelijke boek genoteerd is (met een slash, dubbele punt of een horizontale breukstreep).

In (populair)wetenschappelijke artikelen en boeken komen ook wiskundige formules, muziek, Chinese karakters en andere elementen voor, die niet in de algemene standaard zijn gedefinieerd.

Het is de bedoeling dat deze website in de toekomst ook richtlijnen zal gaan bevatten voor specialistische vakgebieden als muziek, wiskunde, scheikunde en natuurkunde en vreemde talen.

Maar ook ‘dichter bij huis’ zijn er nog de nodige zaken die in de braillestandaard voor algemeen gebruik van 2005 niet of onvoldoende gedefinieerd zijn. Bijvoorbeeld regels rond nadruk, het alfabetwisselingsteken, of hoe om te gaan met (noodgedwongen) ‘eigen oplossingen’ en ‘noten’ van producenten van braille.

Soms worden specifieke eisen aan brailledrukwerk gesteld. Bijvoorbeeld voor jonge lezers of voor beginnende volwassen lezers of voor bepaalde soorten uitgaves. Ook die zijn nergens omschreven.

De standaard voorziet op dit moment niet in regels voor het drukken van braille op papier, zoals:

  • Waar staat het bladzijdenummer van de brailleband en waar dat van het originele document?
  • Waar en hoe wordt een bladzijde of hoofdstuk of brailleband afgebroken?
  • Waar en hoe worden voetnoten geplaatst?
  • Hoe weet een lezer dat een nieuwe dichtregel begint?
  • Waar wordt de inhoudsopgave van het hele boek geplaatst?
  • Waar wordt of worden de inhoudsopgave(n) van de braillebanden geplaatst?

Op dit moment hanteren de verschillende brailleproducenten soms een andere werkwijze. Er wordt echter steeds vaker samengewerkt door de producenten, ook over de landsgrenzen heen. Voor de lezer is het daarom prettig als alle boeken eenzelfde basisstructuur hebben. Ook hiervoor kan de Braille Autoriteit adviezen geven. Sommige elementen kunnen wellicht deel gaan uitmaken van de standaard.